Çürümüş süd dişi infeksiya mənbəyidir və altındakı daimi dişin rüşeyminə zərər verə bilər. Vaxtından tez itirilmiş süd dişi isə daimi dişlərin əyri çıxmasına səbəb olur.
İlk müayinə nə vaxt
İlk diş çıxdıqdan sonra, ən gec 1 yaşında. Erkən tanışlıq uşağın həkimə öyrəşməsinə kömək edir, valideyn isə gigiyena və qidalanma barədə məsləhət alır. Sonrakı müayinələr 6 ayda bir aparılır.
Profilaktika
- Fissurların hermetikləşdirilməsi (silant): çeynəmə dişlərinin dərin şırımları xüsusi materialla örtülür. Ən yaxşı vaxt daimi azı dişləri çıxdıqdan sonradır (6-7 və 11-13 yaş)
- Flüorlama: mina flüorlu laklarla möhkəmləndirilir
- Gigiyena dərsi: uşağa fırçalamağı oyun şəklində öyrətmək
Süd dişləri nə vaxt çıxır
| Dişlər | Təxmini yaş |
|---|---|
| Alt mərkəzi kəsicilər | 6-10 ay |
| Üst mərkəzi kəsicilər | 8-12 ay |
| Yan kəsicilər | 9-16 ay |
| Birinci azı dişləri | 13-19 ay |
| Köpək dişləri | 16-23 ay |
| İkinci azı dişləri | 23-33 ay |
Bir neçə aylıq fərq normaldır. Bir yaş yarımda hələ heç bir diş çıxmayıbsa, həkimə müraciət edin.
Uşağı həkimə necə hazırlamaq olar
- Həkim haqqında sakit danışın, "ağrımayacaq" kimi sözlərlə qorxu yaratmayın
- Evdə oyuncaqla "diş həkimi" oyunu oynayın
- Qəbula uşağın yorğun və ac olmadığı vaxtı seçin
- İlk görüşü müalicəyə deyil, tanışlığa və müayinəyə həsr edin
Valideynlər üçün qaydalar
- İlk dişdən fırçalamağa başlayın: 3 yaşa qədər düyü dənəsi, 3 yaşdan noxud boyda flüorlu pasta
- Gecə butulka ilə süd və ya şirəli içki verməyin
- Şirniyyatı əsas yeməkdən sonra verin, gün boyu tez-tez qəlyanaltı etməyin
- 7-8 yaşa qədər uşağın fırçalamasına nəzarət edin
Tez-tez verilən suallar
Süd dişləri onsuz da düşəcək, müalicə lazımdırmı?
Bəli. Çürümüş süd dişi ağrı, iltihab və şişkinlik verə bilər. Vaxtından tez itirilmiş diş isə daimi dişlərin əyri çıxmasına səbəb olur.
Uşaq üçün flüorlu pasta zərərlidirmi?
Yaşa uyğun miqdarda istifadə edildikdə flüorlu pasta təhlükəsizdir və çürüyün qarşısını almağın ən effektiv yoludur.
Silant (fissur örtüyü) nə qədər qalır?
Adətən bir neçə il. Müayinələrdə vəziyyəti yoxlanılır, lazım olduqda bərpa edilir.
Körpədə ön dişlər niyə qaralır?
Bu, çox vaxt gecə butulka ilə süd, şirə və ya şirin çay verilməsi ilə bağlıdır. Erkən mərhələdə flüorlu lak və qidalanmanın düzəldilməsi kömək edir, gec mərhələdə müalicə lazımdır.
Barmaq sormaq dişlərə təsir edirmi?
3-4 yaşdan sonra davam edən barmaq və əmzik sormaq ön dişlərin irəli çıxmasına və açıq dişləməyə səbəb ola bilər. Bu vərdişdən vaxtında imtina etmək vacibdir.
Bu məlumat maarifləndirmə xarakteri daşıyır və müayinəni əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə planı həkim müayinəsindən sonra müəyyən edilir.