Diş əti qanaması ən çox gingivitdən, yəni diş ətinin iltihabından xəbər verir. Gingivit vaxtında müalicə olunarsa tam keçir. Müalicəsiz qalanda iltihab dişi tutan sümüyə keçir və periodontit inkişaf edir.
Gingivit və periodontit
| Gingivit | Periodontit | |
|---|---|---|
| Diş əti | Qırmızı, şiş, qanayır | Geri çəkilir, ciblər yaranır |
| Sümük | Zədələnməyib | Tədricən itir |
| Dişlər | Möhkəmdir | Laxlaya və yerini dəyişə bilər |
| Proqnoz | Tam geri dönür | Dayandırılır, itən sümük bərpa olunmur |
Əsas səbəblər
- Diş ərpi və daşı
- Siqaret
- Hamiləlik və hormonal dəyişikliklər
- Diabet
- Əyri, sıx dişlər və keyfiyyətsiz köhnə plomb və qapaqlar
- Bəzi dərmanlar
Müalicə
- Professional təmizləmə: daş diş əti üstündən və altından götürülür
- Lazım olduqda ciblərin dərin təmizlənməsi (küretaj)
- Antiseptik yaxalamalar və fərdi gigiyena planı
- Səbəbin aradan qaldırılması: köhnə plombların dəyişdirilməsi, ortodontik müalicə
- 3-6 aydan bir nəzarət
Evdə diş ətinə qulluq
- Yumşaq fırçadan istifadə edin və diş ətini sürtməyin
- Fırçalama 2 dəqiqə davam etməlidir
- Dişlərarası sahələr gündə bir dəfə təmizlənməlidir
- Antiseptik yaxalayıcılardan həkimin tövsiyəsi ilə qısa kurslarla istifadə edin
- Siqareti tərgidin: siqaret qanamanı gizlədir, amma iltihabı gücləndirir
Diş əti və ümumi sağlamlıq
Araşdırmalar periodontitin diabet və ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli olduğunu göstərir. Diabeti olanlarda diş əti iltihabı daha ağır keçir, iltihabın müalicəsi isə qan şəkərinə nəzarəti yaxşılaşdıra bilər. Ona görə xroniki xəstəliyi olanlar üçün müntəzəm müayinə xüsusilə vacibdir.
Nə vaxt təcili müraciət etməli
- Diş əti şişib, ağrıyır və ya irin var
- Dişlər laxlayır və ya yerini dəyişir
- Ağızda daimi pis qoxu var
- Qanama 1-2 həftə ərzində keçmir
Tez-tez verilən suallar
Qanayırsa fırçalamağı dayandırmalıyam?
Xeyr. Yumşaq fırça ilə diqqətlə fırçalamağa davam edin. Ərp qaldıqca iltihab artır. Qanama ilk növbədə professional təmizləmədən sonra azalır.
Gingivit keçə bilərmi?
Bəli, gingivit tam geri dönən iltihabdır. Professional təmizləmə və düzgün gigiyena ilə 1-2 həftəyə diş əti sağalır.
Hamiləlikdə diş əti niyə daha çox qanayır?
Hormonların təsiri ilə diş əti ərpə daha həssas olur. Buna hamiləlik gingiviti deyilir. Hamiləlikdə professional təmizləmə təhlükəsizdir və tövsiyə olunur.
Geri çəkilmiş diş əti bərpa olunurmu?
Öz-özünə bərpa olunmur. İltihabı dayandırmaqla prosesin irəliləməsinin qarşısı alınır. Bəzi hallarda açılmış kök səthi kompozitlə örtülür və ya cərrahi plastika aparılır.
Hansı fırçanı seçmək lazımdır?
Diş əti həssasdırsa, yumşaq fırça seçin. Sərt fırça və güclü hərəkətlər diş ətinin geri çəkilməsinə səbəb ola bilər.
Bu məlumat maarifləndirmə xarakteri daşıyır və müayinəni əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə planı həkim müayinəsindən sonra müəyyən edilir.