# Diş çürüyü və plomb: əlamətlər, müalicə, qulluq

> Erkən çürük ağrı vermir, ona görə gec tapılır. Plomb keyləşdirmə ilə ağrısız qoyulur və 5-10 il xidmət edir. Hansı plomb yaxşıdır, nə vaxt yemək olar.

URL: https://drgunay.az/dis-curuyu-mualicesi

# Diş çürüyü (karies) və plomb

Erkən çürük ağrı vermir. Vaxtında tapılan karies kiçik bir plombla bərpa olunur, gecikəndə isə sinirə çatır.

Müəllif: **Dr. Günay Hacıyeva**, həkim-stomatoloq·Yenilənib: 13.11.2026

Karies diş minasının bakteriyaların əmələ gətirdiyi turşu ilə tədricən əriməsidir. Erkən mərhələdə ağrı vermədiyi üçün çox vaxt müayinədə və ya rentgen şəklində aşkar olunur. Vaxtında müalicə olunan çürük kiçik bir plombla bərpa edilir. Gecikdikdə isə çürük sinirə çatır və kanal müalicəsi tələb edir.

## Hansı əlamətlər çürükdən xəbər verir

* Şirin, soyuq və ya isti qida qəbul edəndə qısa sızıltı
* Dişdə ağ təbaşir rəngli və ya qəhvəyi ləkə
* Dişlər arasında yeməyin tez-tez ilişməsi
* Dişdə görünən çuxur və ya qopmuş parça
* Ağızda xoşagəlməz dad və ya qoxu

## Müalicə necə aparılır

1. Müayinə və lazım olduqda rentgen şəkli
2. Yerli keyləşdirmə: prosedur ağrısız keçir
3. Çürümüş toxumanın təmizlənməsi
4. Dişin səthinin yapışdırıcı sistemlə hazırlanması
5. Kompozitin qat-qat qoyulması və işıqla bərkidilməsi
6. Formanın və dişləmənin yoxlanması, cilalanma

## Hansı plomb daha yaxşıdır

Ön və arxa dişlərdə əsasən işıqla bərkiyən kompozit plomblar istifadə olunur. Rəngi dişin öz rənginə uyğun seçilir və kənardan görünmür. Diş çox dağılıbsa, plomb əvəzinə keramik və ya kompozit inley, onley, bəzən isə qapaq daha uzunömürlü həll olur.

## Çürük niyə yaranır

Ağızda həmişə bakteriyalar olur. Onlar qidadakı şəkərlə qidalanır və turşu ifraz edir. Turşu minadan kalsium və fosfatı tədricən çıxarır. Tüpürcək bu itkini qismən bərpa edir, amma şirniyyat və şirin içkilər gün boyu tez-tez qəbul olunanda mina bərpa olunmağa macal tapmır.

* Gün boyu tez-tez qəlyanaltı və şirin içkilər
* Dişlər arasının təmizlənməməsi
* Flüorsuz diş pastası
* Ağız quruluğu: az su içmək, bəzi dərmanlar
* Dərin şırımları olan çeynəmə dişləri

## Çürüyün qarşısını necə almaq olar

* Dişləri gündə iki dəfə, iki dəqiqə flüorlu pasta ilə fırçalayın
* Gündə bir dəfə diş ipindən və ya dişarası fırçadan istifadə edin
* Şirniyyatı əsas yeməkdən sonra yeyin, aralıqda su için
* İldə iki dəfə müayinədən keçin: kiçik çürük ağrısız və tez müalicə olunur
* Uşaqlarda çeynəmə dişlərinin şırımlarını hermetikləşdirin

## Plombdan sonra

* Keyləşmə keçənə qədər (2-3 saat) yemək yeməyin ki, yanağınızı və dilinizi dişləməyəsiniz
* İlk günlərdə yüngül həssaslıq normaldır
* Dişləyəndə plomb hündür hiss olunarsa, müraciət edin: düzəliş bir neçə dəqiqə çəkir
* İldə iki dəfə müayinə yeni çürükləri erkən tapmağa imkan verir

## Tez-tez verilən suallar

Plomb qoymaq ağrılıdırmı?

Xeyr. Yerli keyləşdirmədən sonra prosedur zamanı ağrı hiss olunmur. Kiçik və səthi çürüklərdə bəzən keyləşdirməyə ehtiyac belə olmur.

Plomb neçə il qalır?

Keyfiyyətli kompozit plomb düzgün gigiyena ilə adətən 5-10 il və daha çox xidmət edir. Ömrü dişin dağılma dərəcəsindən, dişləmədən və gigiyenadan asılıdır.

Hamiləlikdə plomb qoymaq olarmı?

Bəli. Ən rahat dövr ikinci trimestrdir. Müasir keyləşdiricilər hamiləlikdə istifadə olunur, sadəcə həkimə hamiləliyiniz barədə mütləq deyin.

Çürüyü plombsuz müalicə etmək olarmı?

Yalnız ən erkən mərhələdə, dişdə ağ təbaşir rəngli ləkə olanda. Bu mərhələdə flüorlu preparatlar və düzgün gigiyena minanı yenidən möhkəmləndirə bilər. Mina dağılıb boşluq yaranıbsa, plomb lazımdır.

Plomb niyə düşür və ya qaralır?

Səbəblər müxtəlifdir: plombun kənarında yeni çürük, dişin çox dağılması, güclü dişləmə və ya gecə diş qıcırtma. Belə halda plomb yenilənir, bəzən isə daha möhkəm bərpa, məsələn onley tövsiyə olunur.

Bu məlumat maarifləndirmə xarakteri daşıyır və müayinəni əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə planı həkim müayinəsindən sonra müəyyən edilir.

**Dr. Günay Hacıyeva**Həkim-stomatoloq

Bu mövzu ilə bağlı şikayətiniz varsa, müayinəyə yazılın.

[WhatsApp ilə yaz](https://wa.me/994504443830)

+994 50 444 38 30 · EstheDerm Clinic

### Əlaqəli mövzular

[Kanal müalicəsi](/kanal-mualicesi)[Diş həssaslığı](/dis-hessasligi)[Uşaq stomatologiyası](/usaq-stomatologiyasi)

Qəbul və əlaqə

## Müayinəyə yazılın

WhatsApp-a şikayətinizi qısa yazın. Müayinə vaxtını ona uyğun planlaşdıraq.

[WhatsApp ilə yaz](https://wa.me/994504443830)
[Zəng et](tel:+994504443830)

Klinika
:   EstheDerm Clinic

Ünvan
:   [Əhməd Cəmil küçəsi 29, Bakı](https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=EstheDerm+Clinic+Bak%C4%B1&query_place_id=ChIJz4dS2G99MEARXLf9m32o-3c)

Telefon
:   +994 50 444 38 30

Instagram
:   [@drgunayhaciyeva](https://www.instagram.com/drgunayhaciyeva/)

Dillər
:   Azərbaycan, türk, rus, ingilis